Ly trích ADN bằng phương pháp thô và ly trích ADN bằng hạt từ: So sánh hai công nghệ đang được ứng dụng tại Viện Sinh học Phân tử LOCI

Tác giả: Viện Sinh học Phân tử LOCI

Hiệu đính chuyên môn: Phòng Nghiên cứu & Phát triển (R&D)

Cập nhật: 2026

Giới thiệu

Ly trích ADN (DNA Extraction) là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong mọi quy trình xét nghiệm ADN. Chất lượng ADN sau khi ly trích quyết định trực tiếp đến độ chính xác của các kỹ thuật như:

• PCR
• Real-time PCR
• STR
• Giải trình tự Sanger
• NGS
• SNP Genotyping

Tại Viện Sinh học Phân tử LOCI, phòng R&D đã nghiên cứu và tối ưu thành công hai hệ hóa chất ly trích ADN riêng, phục vụ các mục đích xét nghiệm khác nhau:

• Bộ hóa chất ly trích ADN thô LOCI
• Bộ hóa chất ly trích ADN bằng hạt từ LOCI

Hai hệ hóa chất này đều do đội ngũ nghiên cứu của LOCI phát triển nhằm tối ưu hiệu suất thu hồi ADN, giảm chi phí và phù hợp với nhiều loại mẫu sinh học.

Vì sao cần ly trích ADN?

Trong tế bào, ADN được bao bọc bởi:

• màng tế bào
• màng nhân
• protein
• lipid
• enzyme
• RNA

Muốn phân tích ADN cần:

1. phá vỡ tế bào
2. loại bỏ protein
3. loại bỏ tạp chất
4. thu ADN tinh sạch

Đó chính là mục tiêu của quá trình ly trích ADN.

Phương pháp ly trích ADN thô là gì?

Nguyên lý

Ly trích ADN thô sử dụng dung dịch phá màng tế bào kết hợp với dung dịch bảo vệ ADN.

Sau khi xử lý, ADN vẫn còn tồn tại cùng một lượng nhỏ protein và các thành phần sinh học khác nhưng đủ chất lượng cho nhiều phản ứng PCR.

Đây là phương pháp:

• đơn giản
• nhanh
• chi phí thấp

Quy trình cơ bản

1. Thu mẫu
2. Cho mẫu vào dung dịch ly giải
3. Ủ ở nhiệt độ thích hợp
4. Ly tâm
5. Thu dịch nổi chứa ADN
6. Sử dụng trực tiếp cho PCR

Ưu điểm

✔ Nhanh

✔ Chỉ mất khoảng 15 phút

✔ Không cần nhiều thiết bị

✔ Chi phí thấp

✔ Phù hợp xét nghiệm số lượng lớn

Hạn chế

• ADN chưa hoàn toàn tinh sạch
• Không thích hợp cho NGS
• Không thích hợp cho giải trình tự yêu cầu chất lượng cao

Hóa chất ly trích ADN thô do LOCI nghiên cứu

Phòng R&D của Viện LOCI đã tối ưu công thức dung dịch ly giải nhằm đạt được:

• hiệu quả phá màng tế bào cao
• bảo vệ ADN khỏi enzyme nuclease
• giảm chất ức chế PCR
• tăng khả năng khuếch đại ADN

Bộ kít hóa chất lt trích thô bao gồm: dung dịch ly giải màng tế bào sử ụng NaOH PH = 12 , SDS 1%, dung dịch Tris HCL trung hòa PH sau ly giải và đặc biệt nhất là hóa chất khử SDS sau ly trích để đảm bảo không còn SDS ảnh hưởng tới Taq của phản ứng PCR

Nhờ tối ưu thành phần đệm và điều kiện phản ứng, ADN thu được có thể sử dụng trực tiếp cho nhiều quy trình xét nghiệm huyết thống và định danh di truyền cũng như các ứng dụng trong sinh học phân tử khác.

Ly trích ADN bằng hạt từ là gì?

Đây là công nghệ hiện đại đang được nhiều phòng xét nghiệm trên thế giới sử dụng.

Thay vì kết tủa ADN bằng cồn hoặc sử dụng cột silica, phương pháp này sử dụng các hạt từ có bề mặt được xử lý hóa học để gắn chọn lọc với ADN.

Sau đó, nam châm sẽ giữ lại các hạt từ mang ADN trong khi các tạp chất được rửa sạch qua nhiều bước.

Cuối cùng, ADN được tách khỏi hạt từ bằng dung dịch giải hấp (Elution Buffer).

Quy trình cơ bản

1. Ly giải tế bào
2. Thêm hạt từ
3. ADN gắn lên hạt từ
4. Đặt trên giá nam châm
5. Loại bỏ dịch chứa tạp chất
6. Rửa nhiều lần
7. Giải hấp ADN
8. Thu ADN tinh sạch

Hóa chất hạt từ do LOCI nghiên cứu

Viện LOCI đã phát triển và sản xuất hệ hóa chất ly trích ADN bằng hạt từ nhằm:

• tăng hiệu suất thu hồi ADN
• giảm thất thoát ADN
• tối ưu cho robot tự động
• tương thích nhiều loại mẫu
• tinh sạch các mẫu chứa các tạp chất ảnh hưởng tới phản ứng PCR mà ly trích thô chưa khắc phục được

Hệ hóa chất bao gồm:

• dung dịch ly giải
• dung dịch Binding
• dung dịch Wash
• dung dịch Elution
• hạt từ chức năng hóa

Toàn bộ quy trình được thiết kế để đáp ứng yêu cầu về độ tinh sạch ADN trong các kỹ thuật phân tích hiện đại.

Khi nào nên sử dụng ly trích ADN thô?

Phương pháp này phù hợp khi:

• xét nghiệm huyết thống
• PCR thông thường
• định danh giống
• kiểm tra nhanh
• sàng lọc số lượng lớn

Ưu điểm nổi bật là tiết kiệm thời gian và chi phí.

Khi nào nên sử dụng ly trích ADN bằng hạt từ?

Đây là lựa chọn tối ưu khi cần:

• giải trình tự ADN
• phân tích SNP
• NGS
• nghiên cứu sinh học phân tử
• lưu trữ ADN lâu dài
• các xét nghiệm yêu cầu ADN có độ tinh sạch cao

LOCI đã tối ưu hai công nghệ như thế nào?

Thông qua quá trình nghiên cứu và thử nghiệm trên nhiều loại mẫu (máu, niêm mạc miệng, tóc, mô động vật…), đội ngũ R&D của Viện LOCI đã tối ưu:

• thành phần dung dịch ly giải
• điều kiện gắn ADN lên hạt từ
• hiệu quả loại bỏ chất ức chế PCR
• khả năng thu hồi ADN từ lượng mẫu nhỏ
• tính ổn định của hóa chất khi bảo quản

Các hệ hóa chất này hiện đang được ứng dụng trong hoạt động xét nghiệm ADN và nghiên cứu hàng ngày tại phòng thí nghiệm của Viện.

So sánh hai phương pháp