Mẫu tế bào niêm mạc miệng (niêm mạc má) là một trong những loại mẫu sinh học phổ biến và tối ưu nhất hiện nay cho xét nghiệm ADN huyết thống. Phương pháp này hoàn toàn không gây đau, không xâm lấn, dễ thực hiện, chi phí thấp, dụng cụ thu mẫu luôn có sẵn ở nhà, phù hợp cho mọi lứa tuổi từ trẻ sơ sinh đến người già. loại mẫu này có tính pháp lý cao nhất vì người được thu mẫu phải đồng ý làm xét nghiệm mới dễ dàng thu mẫu được.
Cơ sở sinh học: Tế bào niêm mạc má chứa ADN gì?
Nhiều khách hàng lầm tưởng xét nghiệm này sử dụng nước bọt, nhưng thực tế nước bọt nguyên chất không chứa ADN. Vật liệu di truyền đích dùng cho phản ứng khuếch đại PCR nằm trong các tế bào biểu mô bong tróc từ bề mặt niêm mạc bên trong má.
Khi dùng que tăm bông ( loại tăm bông ngoáy tai cắt một đầu ) lấy mẫu chà sát nhẹ vào mặt trong má, hàng nghìn tế bào sẽ bám vào đầu que. ADN của người cần xét nghiệm nằm trong nhân của các tế bào này.
Sau khi được phân tích bằng kỹ thuật STR hoặc SNP trong phòng xét nghiệm đạt chuẩn, ADN từ mẫu niêm mạc má có giá trị pháp lý và khoa học tương đương các loại mẫu chuẩn khác như máu hoặc tóc có chân tóc.
Các tế bào này là tế bào có nhân, chứa toàn bộ hệ gen (ADN nhân) của cơ thể. Do đó, độ chính xác của mẫu niêm mạc miệng đạt 99.9999%
Chuẩn bị bộ dụng cụ thu mẫu
02 Tăm bông thu mẫu tại nhà cho mỗi người: Đầu tăm bông làm bằng chất liệu tổng hợp (dacron/rayon hoặc bông nén li tâm), tăm bông ngoáy tai có sẵn ở nhà, cắt 1 đầu tăm bông để biết đầu còn lại chứa mẫu
Phong bì giấy bảo quản mẫu: 01 bì thư trắng hoặc bì thư thông thường sạch cho mỗi người
- Cây bút viết ghi thông tin trên bì thư mẫu
- Găng tay sạch (nếu có).
Người được lấy mẫu cần súc miệng bằng nước sạch 2-3 lần để loại bỏ các đồ ăn thức uống còn trong khoang miệng
Quy trình 6 bước thu mẫu niêm mạc miệng chuẩn khoa học
Bước 1: Rửa tay sạch
Rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
Không chạm vào đầu bông của que lấy mẫu.
Chỉ cầm vào phần cán.
Bước 2: Mở que lấy mẫu
Mở bao bì ngay trước khi sử dụng.
Không đặt đầu bông lên bàn hoặc các bề mặt khác.
Tăm bông thu mẫu tại nhà thường có 2 đầu bông, cắt bỏ 1 đầu tăm bông để lab Loci biết đầu tăm bông còn lại chứa mẫu
Bước 3: Thu mẫu
Súc miệng 2 lần bằng nước sạch, trẻ sơ sinh cho uống bình nước có núm 2-3 lần
Đưa đầu que vào mặt trong má.
Chà sát và xoay đều đầu que dọc theo niêm mạc má.
Thực hiện liên tục khoảng 30–60 giây. khoảng 30-40 lần xoay
Lực chà vừa phải để lấy được nhiều tế bào.
Không quệt quá nhẹ vì sẽ không đủ ADN.
Bước 4: Lấy cả hai bên má
Tiếp tục dùng que thứ hai lấy ở má còn lại.
Thông thường nên lấy:
- 2 que cho mỗi người.
- Một số trường hợp có thể lấy 4 que để dự phòng.
Bước 5: Làm khô mẫu
Sau khi lấy xong:
Để que khô tự nhiên khoảng 10–15 phút.
Không dùng máy sấy.
Không phơi nắng.
Không bọc ngay khi đầu bông còn ướt.
Bước 6: Đóng gói
Cho mẫu từng người vào từng phong bì riêng.
Ghi rõ:
- Họ tên ( viết IN HOA)
- Năm sinh.
- Quan hệ giả định.
- Ngày lấy mẫu.
Không để các mẫu tiếp xúc với nhau. bảo quản đóng gói bì thư giấy, không dùng túi zip, bao nilon bọc ngoài
Những lỗi thường gặp khi thu mẫu niêm mạc má
| Lỗi | Ảnh hưởng |
| – Đóng gói khi mẫu còn ướt | – Mẫu dễ mốc, vi khuẩn, sinh hóa làm giảm chất lượng ADN |
| – Để các tăm bông mẫu 2 người trong cùng phong bì | – Khó hoặc không phân tích ADN được vì lẫn mẫu |
| – Chạm tay vào vùng tăm bông chứa mẫu nhiều lần | – Nguy cơ nhiễm mẫu |
| – Để nhiều người chung một phong bì | – Dễ nhầm lẫn |
| – Không ghi thông tin mẫu | – Khó xác định danh tính mẫu |
| – Để mẫu trong túi zip, nilong kín | – Giảm chất lượng ADN |
| – Ăn uống trước khi lấy mẫu mà không xúc miệng bằng nước sạch | – tăm bông mẫu chứa mảnh thức ăn và đồ uống thừa |
Kết luận
Mẫu niêm mạc má là lựa chọn tối ưu trong xét nghiệm ADN huyết thống vì dễ lấy, an toàn và có độ chính xác cao khi thu đúng kỹ thuật.
Để đảm bảo kết quả đáng tin cậy, người lấy mẫu cần tuân thủ đầy đủ các bước từ chuẩn bị, thu mẫu, làm khô, bảo quản đến đóng gói và gửi mẫu.
Nếu còn băn khoăn về quy trình hoặc cần bộ dụng cụ lấy mẫu chuyên dụng, hãy liên hệ với đơn vị xét nghiệm để được hướng dẫn trước khi thực hiện.
Thông tin nhanh
| Nội dung | Thông tin |
|---|---|
| Loại mẫu | Niêm mạc má |
| Có đau không? | Không |
| Có chảy máu không? | Không |
| Thời gian lấy mẫu | 2–5 phút/người |
| Có thể tự lấy tại nhà | Có |
| Cần ăn kiêng trước khi lấy | Không cần, súc miệng làm sạch miệng là được |
| Số que khuyến nghị | 2–4 que/người |
| Độ chính xác | Tương đương mẫu máu nếu lấy đúng kỹ thuật |
các câu hỏi thường gặp
Có. Đây là phương pháp được ưu tiên cho trẻ sơ sinh vì:
- Không đau.
- Không chảy máu.
- An toàn.
- Dễ thực hiện.
Nên lấy mẫu khi trẻ không vừa bú sữa.
Nếu trẻ vừa bú, nên cho trẻ uống mấy thìa nước cho sạch khoang miệng
Có thể cần lấy lại mẫu nếu:
- Mẫu bị ẩm mốc.
- Que lấy mẫu bị mốc.
- Lượng tế bào không đủ.
- Mẫu bị nhiễm ADN.
- Thông tin ghi trên mẫu không đầy đủ.
Việc lấy lại mẫu giúp đảm bảo kết quả xét nghiệm có độ tin cậy cao nhất.
Có. Việc niềng răng không ảnh hưởng đến ADN.
Chỉ cần lấy đúng vùng niêm mạc má và tránh chạm vào mắc cài.
Có. Nếu được thu đúng quy trình và phân tích tại phòng xét nghiệm đạt chuẩn, mẫu niêm mạc má có độ chính xác tương đương mẫu máu.
Trong xét nghiệm ADN huyết thống, độ chính xác thường đạt:
- Trên 99,9999% khi xác định có quan hệ huyết thống.
- 100% khi loại trừ quan hệ huyết thống.
Loại mẫu không làm thay đổi kết quả, điều quan trọng là chất lượng ADN thu được.
Hoàn toàn có thể, vì tế bào niêm má bong ra rất nhiều hàng ngày, để thực hiện thu mẫu tại nhà thì chì cần tăm bông y tế hoặc tăm bông ngoáy tai thông thường là đảm bảo việc thu mẫu ADN
Không. xét nghiệm ADN huyết thống là phân tích hệ gen chứ không phải như các xét nghiệm sinh hóa bên y tế nên ăn uống trước khi thu mẫu hoàn toàn không ảnh hưởng tới kết quả
Tăm bông chứa mẫu được thu đúng cách và bảo quản nơi khô ráo, có thể để được nhiều năm mà vẫn phân tích ADN được
Hoàn toàn được. Vì thuốc và các yếu tố bệnh răng miệng không ảnh hưởng tới trình tự ADN trong nhân tế bào niêm mạc má, thêm nữa các bộ kít huyết thống chỉ đặc hiệu cho ADN của người
THÔNG TIN CHUYÊN MÔN
Biên soạn:
Hội đồng chuyên môn Viện sinh học phân tử LOCI
Chuyên ngành:
• Di truyền học phân tử
• Xét nghiệm ADN huyết thống
• Giám định ADN dân sự và hành chính
Cập nhật lần cuối:
18/06/2026
