Hướng dẫn thu mẫu cuống rốn để xét nghiệm ADN huyết thống tại nhà đúng cách

Tác giả: Viện Sinh học Phân tử LOCI

Hiệu đính chuyên môn: Bộ phận Xét nghiệm ADN – Viện Sinh học Phân tử LOCI

Cập nhật: 2026

Hướng dẫn nhanh

• Loại mẫu: Cuống rốn khô đã rụng tự nhiên hoặc cuống rốn trẻ mới sinh
• Kích thước mẫu: Khoảng 0,2–0,5 cm cuống rốn khô, cuống rốn tươi khoảng 0,5-1 cm
• Bảo quản: Để khô hoàn toàn, cho vào phong bì giấy sạch.
• Không bảo quản trong túi zip, nilong kín khi còn ẩm.
• Không ngâm cồn hoặc hóa chất.
• Không rửa mẫu bằng nước.
• Có thể gửi qua bưu điện đến phòng xét nghiệm.

Cuống rốn có thể dùng để xét nghiệm ADN không, độ chính xác thế nào?

Có. Cuống rốn của trẻ sơ sinh chứa các tế bào có ADN của chính em bé. Nếu được bảo quản đúng cách sau khi rụng tự nhiên hoặc sau khi cắt lúc sinh, đây là một trong những loại mẫu sinh học có thể sử dụng để xét nghiệm ADN huyết thống với độ chính xác tương đương các mẫu thông thường như niêm mạc miệng, máu hoặc tóc có chân tóc. độ chính xác >99,9999%

Vì sao cuống rốn chứa ADN?

Trong quá trình mang thai, cuống rốn là cấu trúc nối giữa thai nhi và nhau thai, giúp vận chuyển oxy và chất dinh dưỡng.

Các tế bào của cuống rốn có nguồn gốc từ thai nhi, do đó ADN thu được từ cuống rốn phản ánh bộ gen của trẻ, không phải của người mẹ. Khi được ly trích đúng quy trình, ADN từ cuống rốn có thể sử dụng cho xét nghiệm huyết thống và nhiều phân tích di truyền khác. cuống rốn phơi khô là mô tế bào chứa nhân ADN co ngót lại nên chứa lượng ADN rất lớn và thường nhiều ADN hơn các loại mẫu khác

Khi nào nên sử dụng mẫu cuống rốn?

Mẫu cuống rốn thường được lựa chọn trong các trường hợp:

• Trẻ sơ sinh chưa thuận tiện lấy mẫu niêm mạc miệng và các loại mẫu khác
• Gia đình còn lưu giữ cuống rốn khô sau sinh.
• Cần xét nghiệm ADN khi các mẫu thông thường khó thu thập.
• Muốn hạn chế tác động đến trẻ nhỏ.

Điều kiện để mẫu cuống rốn đạt yêu cầu

Mẫu nên đáp ứng các tiêu chí sau:

• Là cuống rốn của đúng người cần xét nghiệm.
• Đã khô hoàn toàn. nếu cuống rốn tươi thì nên phơi khô hoặc bảo quản đông đá trong tủ lạnh gia đình
• Không bị mốc.
• Không bị mục nát.
• Không lẫn đất, bụi hoặc nấm.
• Không bị ngâm nước trong thời gian dài.

Ngay cả cuống rốn đã được lưu giữ nhiều năm ( có mẫu trên 10 năm tại viện Loci) vẫn có thể còn đủ ADN để phân tích nếu được bảo quản tốt. Tuy nhiên, chất lượng ADN sẽ phụ thuộc vào điều kiện bảo quản thực tế.

Chuẩn bị trước khi thu mẫu

Nên chuẩn bị:

• Găng tay sạch (nếu có).
• Tờ giấy trắng, giấy vở học sinh, mặt sau tờ lịch dùng gói cuống rốn
• Phong bì giấy sạch đựng tờ giấy đã gói mẫu ở trên
• Bút ghi thông tin mẫu.

Không nên dùng khăn ướt hoặc dung dịch sát khuẩn để lau mẫu.

Hướng dẫn thu mẫu cuống rốn

Bước 1. Rửa tay

Rửa tay bằng xà phòng và lau khô.

Nếu có găng tay sạch nên sử dụng để hạn chế ADN ngoại lai.

Bước 2. Kiểm tra mẫu

Quan sát cuống rốn.

Nếu mẫu:

• khô
• cứng
• không có mùi lạ
• không bị nấm mốc

thì có thể sử dụng.

Bước 3. Thu mẫu

Nếu cuống rốn khô: Có thể cắt khoảng 0,2–0,5 cm trọng lượng khoảng hạt đậu xanh trở lên là đủ

Nếu cuống rốn tươi: cắt xa vị trí 2 đầu mút cuống rốn, cắt 0,5-1cm là đủ

Nên gửi nguyên mẫu.

Không cần nghiền hoặc bẻ vụn.

Bước 4. Đóng gói

Đặt mẫu vào: Tờ giấy sạch gói lại và cho vào phong bì giấy sạch, chứ cho mẫu vào phong bì trực tiếp dễ gây mất mẫu do rách bì thư hoặc các yếu tố khác làm mất mẫu

sau đó ghi rõ:

• Họ tên
• Năm sinh
• Quan hệ giả định với người cần so sánh ADN
• Ngày thu mẫu (nếu có)

Gửi chuyển phát hoặc mang tới lab Loci yêu cầu làm xét nghiệm ADN

Những điều không nên làm

Không nên:

• Ngâm cuống rốn trong nước.
• Bảo quản trong khăn ướt.
• Cho vào túi nilon khi còn ẩm.
• Phơi trực tiếp dưới ánh nắng.
• Dùng cồn để sát trùng.
• Chạm tay nhiều lần vào mẫu.

Những thao tác này có thể làm giảm chất lượng ADN hoặc tăng nguy cơ nhiễm mẫu.

Bảo quản mẫu trước khi gửi

Nếu chưa gửi ngay:

• Để nơi khô ráo.
• Tránh ánh nắng.
• Tránh nhiệt độ cao.
• Tránh nơi ẩm.

Không cần bảo quản trong tủ lạnh nếu mẫu đã khô hoàn toàn. còn cuống rốn tươi thì cần bảo quản tủ đông

Gửi mẫu đến phòng xét nghiệm

Có thể gửi qua:

• Chuyển phát nhanh.
• Chuyển phát tiêu chuẩn.
• Gửi trực tiếp tại phòng xét nghiệm.

Mẫu nên được đóng gói chắc chắn để tránh va đập và ẩm trong quá trình vận chuyển. với mẫu cuống rốn tươi vận chuyển xa dài trên 3 ngày thì cần bảo quản lạnh.

Mẫu cuống rốn có chính xác như mẫu niêm mạc miệng không?

Có. Nếu ADN được tách chiết thành công và đạt chất lượng phân tích, kết quả xét nghiệm huyết thống từ mẫu cuống rốn có độ chính xác tương đương các loại mẫu sinh học khác vì ADN của một người gần như giống nhau ở tất cả các tế bào trong cơ thể.

Những trường hợp có thể cần lấy lại mẫu

Phòng xét nghiệm có thể đề nghị gửi mẫu khác nếu:

• Cuống rốn bị mốc.
• Mẫu quá nhỏ.
• ADN bị phân hủy nhiều.
• Mẫu bị lẫn ADN của người khác.
• Không thu được đủ ADN để phân tích.

Trong các trường hợp này, niêm mạc miệng hoặc máu thường là lựa chọn thay thế phù hợp.

Kết luận

Cuống rốn là một nguồn mẫu sinh học có giá trị cho xét nghiệm ADN huyết thống nhờ chứa ADN của trẻ. Nếu được bảo quản khô, sạch và thu mẫu đúng quy trình, cuống rốn có thể mang lại kết quả xét nghiệm có độ tin cậy tương đương các loại mẫu thông thường.

Để đảm bảo kết quả chính xác, người gửi mẫu nên tuân thủ hướng dẫn thu mẫu, bảo quản và đóng gói trước khi chuyển đến phòng xét nghiệm. Trong trường hợp mẫu không đạt yêu cầu, phòng xét nghiệm sẽ tư vấn loại mẫu thay thế phù hợp.